epozito İade Sisteminde Yeni Dönem: DOA Uygulaması 1 TL Teşvik Bedeliyle 81 İle Yayılıyor
Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen ve Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bugünden itibaren tüm Türkiye genelinde resmen uygulamaya girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sistemin işleyişine dair adım adım tüm detayları içeren görüntülü bir paylaşım yaparak, daha önce 0,25 TL olan ambalaj iade teşvik bedelinin 1 TL’ye yükseltildiğini müjdeledi.
Pilot Uygulamalardan Tüm Türkiye Geneline Uzanan Çevre Hareketi
İçecek ambalajlarının çöpe gitmesini önleyerek doğrudan geri dönüşüm zincirine dahil etmeyi ve yeniden ham madde olarak ekonomiye kazandırmayı hedefleyen DOA sistemi, uzun soluklu bir hazırlık evresinin ardından ulusal çapta devreye alındı. İlk olarak 2025 yılının şubat ayında Sakarya'da pilot olarak başlatılan, ardından aynı yılın temmuz ayında "7 Bölge 7 İl" sloganıyla sınırları genişletilen sistem, bugünkü tarihi kararla birlikte 81 ilin tamamını kapsayacak şekilde genişletildi. Ulusal çapta yaygınlaşmayla birlikte, vatandaşların geri dönüşüme katılımını teşvik etmek amacıyla ödenen ambalaj başına 0,25 TL'lik bedel de güncellenerek 1 TL'ye çıkarıldı.
DOA Makineleri Nasıl Kullanılacak: Adım Adım İade Süreci
Bakan Murat Kurum’un “DOA Makineleri nasıl kullanılacak? İşte adım adım tüm detaylar” notuyla paylaştığı bilgilendirici videoda, vatandaşların sisteme nasıl dahil olacağı net bir şekilde anlatıldı. Yeni nesil geri dönüşüm modelinin işleyiş adımları şu şekilde kurgulandı:
Vatandaşlar öncelikle akıllı cep telefonlarına "DOA" dijital uygulamasını yükleyecek. Üzerinde özel DOA logosu bulunan plastik şişe, cam şişe ve alüminyum kutu ambalajlar toplanarak en yakın DOA iade makinesine götürülecek. Makine üzerinde yer alan sistem, mobil uygulamadaki kişisel QR kodun okutulmasıyla aktif hale gelecek. Ambalajlar makineye tek tek atıldıktan sonra, onaylanan her ambalaj için vatandaşların dijital cüzdanlarına anında 1 TL teşvik ödemesi aktarılacak. Dijital cüzdanda biriken bu paralar, anlaşmalı banka ATM’lerinden nakit olarak çekilebileceği gibi, günlük alışverişlerde de harcanabilecek.
Yıllık 30 Milyar Liralık Dev Ekonomik Kazanç
Çevre kirliliğinin önüne geçilmesinde tarihi bir kırılma noktası olması beklenen DOA sisteminin ülke ekonomisine ve doğaya sağlayacağı faydalar da rakamlarla gözler önüne serildi. Depozito iade sisteminin 81 ilde tam kapasiteyle çalışmaya başlamasıyla birlikte, Türkiye genelinde yılda yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajının çöpe gitmeden kaynağında toplanması hedefleniyor. Bu devasa geri dönüşüm operasyonu sayesinde hem çevre kirliliği minimum seviyeye indirilecek hem de ham madde ithalatının önüne geçilerek ülke ekonomisine yıllık bazda 30 milyar TL'lik net bir katma değer sağlanacak.
