Çevre Seferberliğinde Dev Başarı: Depozito Sistemiyle 10 Günde Yaklaşık 19 Milyon Ambalaj Toplandı!
DOA Sistemiyle 10 Günde 19 Milyona Yakın Ambalaj Toplandı
Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminde, 1 Temmuz itibarıyla başlayan ulusal entegrasyon döneminin ilk 10 gününde 18 milyon 775 bin 861 ambalaj başarıyla geri kazandırıldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, Türkiye'nin 81 ili ve 973 ilçesinde eş zamanlı olarak devreye alındı. Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kaynağında ayrı toplanarak dijital ortamda izlenmesini ve yeniden ekonomiye kazandırılmasını amaçlayan bu bütüncül sisteme vatandaşlar ilk günlerden itibaren yoğun ilgi gösterdi. Kısa sürede sisteme kayıtlı kullanıcı sayısı 1 milyon 992 bin 6'ya ulaştı.
Vatandaşlara Ambalaj Başına 1 Lira Teşvik Bedeli
Sistem, çevre kirliliğini önlemenin yanı sıra dikey bir ekonomik döngü ve teşvik mekanizması da sunuyor. Vatandaşlar, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine ya da manuel iade noktalarına teslim ettiklerinde, kabul edilen her bir ambalaj için 1 lira teşvik bedeli kazanıyor. İade makinelerinde tamamlanan işlemlerin ardından hak edilen bu bedeller, DOA uygulamasında yer alan kişisel dijital cüzdanlara anında aktarılıyor.
İşletmeler İçin Son Başvuru Tarihi: Ekim Ayı Sonu
Zorunlu uygulama süreci kapsamında otel, restoran ve kafe (HORECA) işletmelerinin de sisteme dikey entegrasyonu sağlanıyor. İşletmelerin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden ekim ayı sonuna kadar kayıt işlemlerini tamamlamaları ve birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini belirlemeleri gerekiyor. Belirlenen süre zarfında yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmelere ilgili mevzuat uyarınca idari işlem uygulanacak.
Kayıt işlemlerini eksiksiz tamamlayan işletmelerde biriktirilen DOA logolu ambalajlar, saha operatörleri tarafından düzenli olarak toplanarak geri dönüşüm zincirine dahil edilecek. Bu dikey geri kazanım sürecinde işletmelere teslim ettikleri her DOA logolu ambalaj için 20 kuruş teşvik bedeli ödenecek. Toplama, taşıma ve doğrulama süreçlerinin tamamı ise dijital altyapı üzerinden güvenli ve izlenebilir şekilde takip edilecek.
Hedef: Yılda 25 Milyar Ambalaj ve 30 Milyar Lira Katkı
DOA sisteminin uzun vadeli hedefleri Türkiye'nin hem çevre hem de ekonomi politikaları açısından büyük önem taşıyor. Sistem sayesinde Türkiye'de her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının dikey bir dönüşümle geri kazanılması ve bu sayede ekonomiye yıllık 30 milyar lira katkı sağlanması planlanıyor.
İlk aşamada ambalajların yüzde 50'sinin geri kazanılması hedeflenirken, sistemin tam anlamıyla olgunlaşmasıyla bu oranın yüzde 80 seviyelerine çıkarılması amaçlanıyor. Ayrıca bu çevre modelinin 20-30 yıllık süreçte yaklaşık 20 bin kişiye dikey yeni istihdam alanı açması öngörülüyor.
