Uçak, Otobüs ve Otomobil Yolculuklarına Dikkat: Hareketsizlik Pıhtı Riskini Artırıyor
Uçak, otobüs veya otomobillerle saatlerce süren tatil ya da iş seyahatleri vücudun uzun süre hareketsiz kalmasına yol açıyor. Dört saatten uzun süren yolculuklarda bacakların aynı pozisyonda sabit kalması, toplardamar dolaşımını yavaşlatarak pıhtı oluşumu riskini belirgin şekilde artırıyor. Bacaklarda oluşan bu pıhtıların kan dolaşımıyla akciğerlere ulaşması ise hayati tehlike yaratan pulmoner emboli tablosuna neden olabiliyor. Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, uzun yolculuklarda pıhtı riskini en aza indirecek pratik korunma yöntemlerini anlattı.
Saatlerce Hareketsiz Kalmak Riski Doğrudan Tetikliyor
Derin ven trombozu (DVT), çoğunlukla bacaklardaki derin toplardamarlarda kan pıhtısı oluşmasıyla meydana gelen bir tablo olarak tanımlanıyor. Uzun süre hareketsiz oturulduğunda bacak toplardamarlarındaki kan akışı yavaşlıyor ve kanın göllenmesiyle pıhtılaşma kolaylaşıyor.
Geçmişte pıhtı öyküsü bulunanlar, yakın zamanda ameliyat geçirenler, kanser hastaları, ileri yaştaki bireyler ve fazla kilolu kişiler bu riski daha yüksek oranda taşıyor. Yaz aylarında sıcak havanın etkisiyle artan sıvı kaybı da tabloyu ağırlaştırıyor. Bu nedenle yolculuk esnasında sıvı alımına özen göstermek gerekse de en kritik risk faktörünün uzun süreli hareketsizlik olduğu unutulmamalıdır.
Akciğere Ulaşan Pıhtı Hayati Risk Taşıyor
Derin ven trombozu her zaman ilk etapta belirgin semptom vermeyebiliyor. Ancak uzun yolculukların ardından tek bacakta şişlik, ağrı, hassasiyet, kızarıklık ve ısı artışı gözlemlendiğinde zaman kaybetmeden bir uzmana başvurulması gerekiyor. Pıhtının akciğer damarlarını tıkaması durumunda ise ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma ile kanlı öksürük gibi ağır belirtiler baş gösteriyor. Bu semptomlar acil tıbbi müdahale gerektiriyor.
Yolculuk Sırasında Pıhtı Riskini Azaltan 8 Etkili Adım
Günümüz ulaşım imkânları mesafeleri kısaltsa da tedbir alınmadığında ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabiliyor. Uzun seyahatlerde bacak dolaşımını desteklemek ve pıhtı riskini en aza indirmek için şu önlemlerin alınması öneriliyor:
Düzenli Hareket Edin
Uçak veya otobüs yolculuklarında şartlar uygun olduğunda oturduğunuz koltuktan kalkarak koridorda kısa yürüyüşler yapın.
Otomobil Yolculuklarında Mola Verin
Mola vermeden uzun süre kesintisiz araç kullanmak yerine belirli aralıklarla durup birkaç dakika yürüyerek dolaşımı canlandırın.
Ayak Bileklerinizi Çalıştırın
Oturduğunuz yerde ayak bileklerinizi düzenli olarak yukarı-aşağı hareket ettirin ve dairesel turlar attırın.
Baldır Kaslarınızı Aktif Tutun
Ayak parmak uçlarınızı ve topuklarınızı sırayla yukarı kaldırarak baldır kaslarının kasılıp gevşemesini sağlayın.
Bacak Bacak Üstüne Atmayın
Toplardamar baskısını artırmamak adına uzun süre aynı pozisyonda kalmayın; bacaklarınızı rahat ve hareket edebilecek şekilde konumlandırın.
Yeterli Sıvı Tüketin
Yolculuk boyunca susama hissini beklemeden düzenli aralıklarla su içerek vücudun sıvı dengesini koruyun.
Sıkı Kıyafetlerden Kaçının
Bel, kasık ve bacak bölgesini aşırı sıkan dar kıyafetler yerine kan dolaşımını engellemeyen rahat giysiler tercih edin.
Risk Grubundaysanız Hekiminize Danışın
Daha önce pıhtı geçmişiniz veya farklı kronik risk faktörleriniz varsa yolculuk öncesinde mutlaka doktorunuza başvurun. Hekim değerlendirmesine göre koruyucu kompresyon çorabı veya medikal önlemler planlanabilir.
