Eskişehir Halkı Soruyor: "Vatandaşı Belediyenin Tahsilat Elemanı Gibi Çalıştıran Bu Sistem Kimin Aklının Ürünü?"
Eskişehir Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin (ESKİ) "Sudan Hızlı Teknoloji" sloganıyla hayata geçirdiği yeni online su yükleme sistemi, kentte tartışmaların odağı haline geldi. Milyonlarca liralık Ar-Ge ve sayaç değişim bütçesine rağmen sistemin vatandaşa pratiklik yerine ek donanım zorunluluğu, bodrum katlarında kart okutma eziyeti ve kullanıcı deneyimi fiyaskosu getirdiği ifade edildi.
ESKİŞEHİR’DE "SUDAN HIZLI" DİJİTAL FİYASKO: HARCANAN MİLYONLAR, DEĞİŞEN SAYAÇLAR VE DEĞİŞMEYEN ÇİLE
Eskişehir Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin (ESKİ) büyük reklamlar ve "Sudan Hızlı Teknoloji" sloganıyla duyurduğu yeni online su yükleme sistemi, kent genelinde hayal kırıklığı ve tepkiyle karşılandı. Ar-Ge çalışmaları adı altında harcanan milyonlarca liraya ve çöpe atılan eski sayaçlara rağmen gelinen noktanın, kamu kaynaklarının verimsiz kullanımı tartışmalarını beraberinde getirdiği belirtiliyor.
Eskişehir halkı, şebeke suyunun yüksek sertlik derecesi nedeniyle yıllardır içme suyunu damacana veya Kalabak suyu ile karşılamak zorunda kalırken; bir de su yükleme sürecinde yaşanan teknik ve fiziki engellerle mücadele etmek zorunda kalmaktan şikayetçi.
"SUDAN HIZLI" SİSTEMİN GETİRDİĞİ ADIM ADIM EZİYETLER
ESKİ’nin "hız" iddiasıyla sunduğu uygulamanın vatandaşa sahada yarattığı zorluklar başlıklar halinde şöyle sıralandı:
-
Mobil Cihaz ve Donanım Mahkumiyeti: Gerçek online altyapılarda internete bağlı herhangi bir bilgisayar veya tablet üzerinden web sitesine girilip saniyeler içinde su yüklenebilirken; ESKİ sisteminde mutlaka NFC/Bluetooth destekli bir akıllı telefon kullanma zorunluluğu bulunuyor.
-
iOS Kullananlara Aparat Cezası: Apple (iOS) cihaz kullanan vatandaşlar, güvenlik kısıtlamaları nedeniyle su yükleyebilmek için yanlarında belediyenin vereceği ekstra bluetooth aparatını taşımak ve telefonla eşleştirmek zorunda bırakılıyor.
-
Android’de NFC Kumarı: Android kullanıcıları her telefonda stabil çalışmayan NFC antenleriyle kartı eşleştirmeye çalışırken vakit kaybediyor; eski veya NFC özelliği olmayan telefonlar ise sistem dışı kalıyor.
-
Bodrum Katlarında Işık Arama İşkencesi: Özellikle merkez mahallelerdeki eski binalarda su sayaçlarının daire kapılarında değil, binaların zifiri karanlık alt katlarında ve bodrumlarında bulunması süreci zorlaştırıyor. Vatandaş suyunun bittiğini evde sular kesilince anlayacak; elinde telefon, aparat ve fenerle bodruma inip kart okutmaya çalışacak.
GERÇEK "ONLİNE" SİSTEMLER VS. ESKİŞEHİR'İN SİSTEMİ
Vizyoner belediyelerin yıllardır kullandığı akıllı sistemler ile Eskişehir’in yeni uygulaması arasındaki farklar, harcanan bütçenin verimliliğini gözler önüne seriyor:
| Özellik | Gerçek Online / Akıllı Sistem (IoT/GSM) | Eskişehir'in "Sudan Hızlı" Sistemi |
| Yükleme Yapılabilen Cihazlar | Bilgisayar, Tablet, Telefon (Herhangi bir tarayıcı yeterli) | Sadece NFC/Bluetooth özellikli Akıllı Telefon |
| Yükleme İşlemi | Uygulamadan/Webden ödenir, havadan (OTA) sayaca otomatik yüklenir. | Uygulamadan karta, karttan fiziki olarak sayaca yüklenir. |
| Fiziksel Temas | Sıfır temas. Sayacın yanına gitmeye gerek yoktur. | Kartı önce telefona/aparata, sonra gidip sayaca dokundurmak şarttır. |
| Ekstra Donanım | Sadece internete bağlı bir cihaz yeterlidir. | iPhone kullanıcıları için ekstra bluetooth aparat zorunluluğu vardır. |
| Erken Uyarı | Su kritik seviyeye düştüğünde telefona bildirim gelir. | Bildirim yoktur. Su bitince musluk aniden kesilir. |
| Uzaktan Müdahale | Arıza veya donma durumunda merkezden uzaktan reset atılabilir. | Teknik ekibin fiziksel olarak adrese gelmesi gerekir. |
HAZIR SİSTEMLER VARKEN BU İNAT NEDEN?
Türkiye’de ve dünyada rüştünü ispatlamış, binlerce hanede sorunsuz çalışan hazır IoT (Nesnelerin İnterneti) tabanlı akıllı sayaç sistemleri yer almasına rağmen, ESKİ’nin sıfırdan "Ar-Ge" adıyla yola çıkması kamu kaynaklarının boşa harcandığı yönündeki eleştirileri artırıyor.
Eskişehir halkı şimdi yetkililerden şu kritik soruların yanıtını bekliyor:
-
Musluğundan içilebilir su akıtılamayan vatandaş için harcanan bu fahiş Ar-Ge ve sayaç değişim bütçeleri kimin cebinden çıktı?
-
Dünyada teknoloji bu kadar ilerlemişken, vatandaşı bilgisayar kolaylığından mahrum bırakıp bodrum katlarında aparatla sayaç aramaya mahkum eden bir sisteme "Sudan Hızlı" demek Eskişehirlilerin aklıyla alay etmek değil midir?
Sudan Hızlı Teknolojinin Çalışma Şekli:
Önce play store ya da app storedan Eski'nin uygulamasını indireceksiniz. Sonra Edevlet girişi ile doğrulama yaparak üye girişi yapacaksınız. Bilgilerinizi konrol ettikten sonra online bakiye yükleme yapacaksanız. Ardından NFC özellikle yeni kartınızı telefonunuza dokundurarak bakiyenizi karta aktaracaksanız. Sonra kartı yeni sayaçtaki NFC noktasına değirecek ve alttaki butona basarak bakiyenizi aktarakcasınız.
Andoroid kullanıyorsanız kartı resimdeki gibi telefonunuzun NFC alanına dokundararak aktarım yapacaksınız.
Eğer İOS Apple kullanıcısı iseniz ESKİ tarafından verilen anahtarı telefonunuza bağlayacaksanız. Telefonnuza bağlantıyı sağladığınız cihazın NFC noktasına kartı dokundurarak bakiye yükleme işlemini yapacaksınız.
Telefonunuz aracılığıyla yaptığınız aktarımdan sonra su kartınızı yeni sayaçtaki NFC anahtarına temas ettirerek aşağıdaki butona basarak kartınızdaki bakiyeyi sayaça yükleyeceksiniz.
