"Bilgiye Hızlı Ulaşmak Daha İyi Düşünmek Anlamına Gelmez" - Eskişehir TV
22 Kasım 2026 Pazar
  • İletişim

Eskişehir Gündem

Advertisement
  • Ana Sayfa
  • Güncel
  • Spor
  • Asayiş
  • Ekonomi
  • Siyaset
  • Eğitim
  • Sağlık
  • Kültür Sanat
  • Otomobil
  • Ekoloji
  • Teknoloji
  • Medya
  • Yaşam
  • Yazarlar
  • Ana Sayfa
  • Güncel
  • Spor
  • Asayiş
  • Ekonomi
  • Siyaset
  • Eğitim
  • Sağlık
  • Kültür Sanat
  • Otomobil
  • Ekoloji
  • Teknoloji
  • Medya
  • Yaşam
  • Yazarlar
Eskişehir Gündem

"Bilgiye Hızlı Ulaşmak Daha İyi Düşünmek Anlamına Gelmez"

23 Eylül 2026 Çarşamba
10.782
kez okundu
FacebookTwitterTelegramWhatsAppE-postaURL kopyala

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, yapay zekanın bilgiye erişimin ötesine geçerek insanın yorumlama, muhakeme ve karar verme süreçlerine doğrudan müdahil olduğunu vurguladı. Süleymanlı, yapay zekayı bir "teslimiyet aracı" yerine "düşünce ortağı" haline getirecek kritik soru kalıplarını ve bilişsel özerkliği koruma yollarını anlattı.

YAPAY ZEKA İLE DÜŞÜNME BECERİMİZ ZAYIFLIYOR MU? "YAPAY ZEKAYA 'BENİM DÜŞÜNCEME İTİRAZ ET' DENİLMELİ"

Teknolojik dönüşümler tarih boyunca insanın bilgiyle ve dünyayla kurduğu ilişkiyi kökten değiştirdi. Matbaa bilgiyi yaygınlaştırdı, makineler kol gücünü hafifletti, internet ise bilgiye erişimi hızlandırdı. Ancak Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı’ya göre yapay zeka çok daha farklı ve kritik bir eşiği temsil ediyor. Çünkü bu kez teknoloji yalnızca bilgi sunmuyor; insanın yorumlama, karşılaştırma, yazma, muhakeme etme ve karar verme süreçlerine doğrudan müdahil oluyor.

Cemil Meriç’in “Düşünmek savaşmaktır” sözünü hatırlatan Prof. Dr. Süleymanlı, yapay zeka çağında bağımsız düşünme, öğrenme ve karar verme kapasitemizin karşı karşıya olduğu riskleri değerlendirdi.

"Bilgiye Hızlı Ulaşmak, Daha İyi Düşünmek Anlamına Gelmez"

Saniyeler içinde metin yazabilen, kitap özetleyebilen ve argüman üretebilen sistemlerin varlığına dikkat çeken Süleymanlı, asıl sorunun teknolojinin kapasitesi değil, insanın kendi zihinsel yükümlülüklerini teknolojiye devretme sınırı olduğunu belirtti.

Özellikle genç kuşaklarda sorgulama ve problem çözme becerilerinin gelişmeden zayıflama riski taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Süleymanlı, öğrenme sürecinin özüne ilişkin şunları söyledi:

“Bilgiye daha hızlı ulaşmak, daha iyi düşünmek anlamına gelmez. Çünkü öğrenme yalnızca doğru cevabı bulmak değildir. Öğrenme; aramak, yanılmak, karşılaştırmak, şüphe etmek ve yeniden düşünmektir.”

Bilişsel Bağımlılık Riski ve "Flynn Etkisi" Tartışması

Tarihçi Yuval Noah Harari’nin yapay zekanın karar süreçlerine katılan bağımsız bir "aktör" haline gelmesine yönelik uyarılarına da atıfta bulunan Süleymanlı, düşünme ve karar verme yetkisinin teknolojiye bırakılmasının "bilişsel bağımlılık" yarattığını ifade etti.

Bazı araştırmalarda kuşaklar arası IQ yükselişinin (Flynn etkisi) durduğu veya tersine döndüğüne ilişkin bulguları değerlendiren Süleymanlı, bu durumu tek başına yapay zekaya bağlamanın doğru olmadığını, zira bu eğilimin üretken yapay zekadan önce başladığını aktardı. Ancak sosyal medya, ekran süresi ve hazır cevaba zahmetsiz ulaşma alışkanlığının mevcut bilişsel zayıflıkları derinleştirme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.

Yapay Zekaya Doğru Soruları Sormak: "Benim Yerime Düşünme, İtiraz Et!"

Çözümün yapay zekadan uzak durmak veya teknolojiyi reddetmek olmadığını dile getiren Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, temel meselenin yapay zekayı zihnin yerine değil, zihnin ortağı haline getirmek olduğunu söyledi.

Süleymanlı, kullanıcıların yapay zekaya yönelttiği soru kalıplarını değiştirmesi gerektiğine dikkat çekerek şu önerilerde bulundu:

Yanlış / Bağımlı Komut Yapısı Doğru / Bilişsel Geliştirici Komut Yapısı
"Benim yerime düşün" "Benim düşünceme itiraz et"
"Bana doğru cevabı ver" "Başka hangi bakış açıları mümkün?"
"Benim için karar ver" "Burada neyi gözden kaçırıyorum?"

Teknolojik Yatırımlara Güçlü Bir Düşünce Kültürü Eşlik Etmeli

Türkiye ve Türk dünyası açısından konunun sadece yazılım ve altyapı yatırımları yapmaktan ibaret olmadığını belirten Süleymanlı, teknolojik hamlelerle eş zamanlı olarak okuma, eleştirel düşünme ve araştırma kültürünün de inşa edilmesi gerektiğini savundu.

Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, geleceğe dair asıl soruyu şu sözlerle özetledi:

“Geleceğin temel sorusu makinelerin ne kadar akıllı olacağı değildir. Asıl soru şudur: Yapay zeka bizim yerimize düşündükçe, biz kendimiz düşünmeye devam edecek miyiz?”

YAPAY ZEKA ÇAĞINDA BİLİŞSEL ÖZERKLİK REHBERİ

Boyut Mevcut Riskler Koruyucu ve Geliştirici Yaklaşımlar
Bilişsel Süreçler Hazır bilgiye alışma, zihinsel çabadan kaçınma, bilişsel bağımlılık Yapay zekayı nihai karar verici değil, bir tartışma ve sorgulama ortağı yapmak
Eğitim ve Öğrenme Ödevleri ve özetleri düşünmeden yapay zekaya yaptırma, yüzeysel bilgi Sürece odaklanma; arama, yanılma, şüphe etme ve karşılaştırma alışkanlığını koruma
Kullanıcı Yaklaşımı Doğrudan yanıt ve hazır karar talep eden pasif soru modelleri Eleştirel düşünmeyi tetikleyen, zıt görüşleri ve kör noktaları soran aktif istemler
Toplumsal Gelecek Teknolojik gelişime eşlik etmeyen zayıf düşünsel altyapı Teknoloji yatırımları ile okuma ve eleştirel düşünme kültürünü eş zamanlı büyütmek

-AdRiver-

Rekabet Kurulu’ndan Sony’ye PlayStation Store Soruşturması: Dijital Oyun Fiyatları ve Komisyonlar İncelemede!

Rekabet Kurulu’ndan Sony’ye PlayStation Store Soruşturması: Dijital Oyun Fiyatları ve Komisyonlar İncelemede!

GTA 6 heyecanı e-ticarete yansıdı  PS5 satışları yüzde 88 arttı

GTA 6 heyecanı e-ticarete yansıdı PS5 satışları yüzde 88 arttı

GTA 6 İlk Gününde Avengers: Endgame’i ve GTA 5’i Katladı!

GTA 6 İlk Gününde Avengers: Endgame’i ve GTA 5’i Katladı!

Sahte Hata Mesajlarıyla Gelen "ClickFix" Saldırılarına Dikkat!

Sahte Hata Mesajlarıyla Gelen "ClickFix" Saldırılarına Dikkat!

Uzaktan Çalışanlar Güvenlik Ayarlarını Gözden Geçirmeden İşe Başlamamalı

Uzaktan Çalışanlar Güvenlik Ayarlarını Gözden Geçirmeden İşe Başlamamalı

Velilere ve Gençlere Kritik Dolandırıcılık Uyarısı

Velilere ve Gençlere Kritik Dolandırıcılık Uyarısı

GTA 6 Çılgınlığı Sürüyor: Ön Siparişleriyle Şimdiden En Çok Satan Oyunlar Arasına Girdi

GTA 6 Çılgınlığı Sürüyor: Ön Siparişleriyle Şimdiden En Çok Satan Oyunlar Arasına Girdi

Siber Güvenlik Başkanlığı’ndan kritik WhatsApp uyarısı: Dolandırıcılığa dikkat

Siber Güvenlik Başkanlığı’ndan kritik WhatsApp uyarısı: Dolandırıcılığa dikkat

 Çin Yanlısı Gruplar Yarı İletken Sektörünü Hedef Alıyor!

Çin Yanlısı Gruplar Yarı İletken Sektörünü Hedef Alıyor!

Sonsuz Kaydırmaya Ve Gizlilik Riski Oluşturan İçeriklere Son: Sosyal Medyada Yeni Kurallar

Sonsuz Kaydırmaya Ve Gizlilik Riski Oluşturan İçeriklere Son: Sosyal Medyada Yeni Kurallar

Veri sızıntısı unutuluyor,  dolandırıcılık yıllar sonra geliyor

Veri sızıntısı unutuluyor, dolandırıcılık yıllar sonra geliyor

Sosyal Medya Düzenlemesi Dolandırıcıların Hedefinde

Sosyal Medya Düzenlemesi Dolandırıcıların Hedefinde

Bir Telefonla Milyonlarca Liralık İsraf Ve Dolandırıcılık Riski

Bir Telefonla Milyonlarca Liralık İsraf Ve Dolandırıcılık Riski

Sağlık sigortası dolandırıcılığına dikkat

Sağlık sigortası dolandırıcılığına dikkat

İnternetin görünmeyen kapısında güvenlik alarmı verildi!

İnternetin görünmeyen kapısında güvenlik alarmı verildi!

DMM’den sosyal medyada yaş doğrulama uyarısı: İşlemler yalnızca e-Devlet’ten yapılacak

DMM’den sosyal medyada yaş doğrulama uyarısı: İşlemler yalnızca e-Devlet’ten yapılacak

GTA VI İçin Gözler 19 Kasım 2026’ya Çevrildi!

GTA VI İçin Gözler 19 Kasım 2026’ya Çevrildi!

Türkiye Siber Vatan Programı 2027 Dönemi Başvuruları Başladı

Türkiye Siber Vatan Programı 2027 Dönemi Başvuruları Başladı

TÜBİTAK, Ateş Serbest-2026’da En Yeni Teknolojilerini Sergiledi

TÜBİTAK, Ateş Serbest-2026’da En Yeni Teknolojilerini Sergiledi

Şirketlerin En Kritik Güvenlik Açığı Yönetici  Hesaplarında Saklı

Şirketlerin En Kritik Güvenlik Açığı Yönetici Hesaplarında Saklı

"Sponsor Oluyoruz" Yalanıyla Büyüyen Siber Tehdit: ESET Korunma Yollarını Açıkladı

"Sponsor Oluyoruz" Yalanıyla Büyüyen Siber Tehdit: ESET Korunma Yollarını Açıkladı

BelgeNet ile 1 Milyardan Fazla Belge Dijitalleşti, 35 Bin Ağaç Kurtuldu

BelgeNet ile 1 Milyardan Fazla Belge Dijitalleşti, 35 Bin Ağaç Kurtuldu

Tek bir fotoğraf, çocuğun okulunu ve günlük rutinini ele verebilir!

Tek bir fotoğraf, çocuğun okulunu ve günlük rutinini ele verebilir!

Yapay Zeka Sohbetlerinde Yazılan Her Şey  Kayıt Altında Tutuluyor

Yapay Zeka Sohbetlerinde Yazılan Her Şey Kayıt Altında Tutuluyor

Sosyal Medyada Yeni Dönem: 15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasaklandı!

Sosyal Medyada Yeni Dönem: 15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasaklandı!

Türksat’ın Gölbaşı Veri Merkezi Kamunun Hizmetinde: Bakan Yardımcısı Atalay’dan Kurumlara Stratejik Çağrı

Türksat’ın Gölbaşı Veri Merkezi Kamunun Hizmetinde: Bakan Yardımcısı Atalay’dan Kurumlara Stratejik Çağrı

Android telefonlarda sahte IPTV güncellemesi banka parolası peşinde

Android telefonlarda sahte IPTV güncellemesi banka parolası peşinde

F-4E Phantom Uçağının 50. Yıl Özel Tasarımı TEKNOFEST Güneydoğu’da Sergilendi

F-4E Phantom Uçağının 50. Yıl Özel Tasarımı TEKNOFEST Güneydoğu’da Sergilendi

“Türkiye’nin uzay yarışında geri kalmasına asla müsaade etmedik”

“Türkiye’nin uzay yarışında geri kalmasına asla müsaade etmedik”

“Türkiye Yüzyılı, TEKNOFEST kuşağının mührünü taşıyacaktır”

“Türkiye Yüzyılı, TEKNOFEST kuşağının mührünü taşıyacaktır”

Akıllı Gözlük Kullanırken Verileri Korumanın 5 Yolu

Akıllı Gözlük Kullanırken Verileri Korumanın 5 Yolu

Televizyonlar Yaşam Alanlarının Ayrılmaz Bir Parçası Haline Geliyor

Televizyonlar Yaşam Alanlarının Ayrılmaz Bir Parçası Haline Geliyor

"TEI, Millî Havacılık Motorlarıyla Şanlıurfa’da"

"TEI, Millî Havacılık Motorlarıyla Şanlıurfa’da"

Dolandırıcılar sahte kampanya ve sitelerle iPhone 18 heyecanını fırsata çeviriyor

Dolandırıcılar sahte kampanya ve sitelerle iPhone 18 heyecanını fırsata çeviriyor

RAM Krizinden Yapay Zekâ Devrimine: Yeni Nesil Konsollar Neler Vadediyor?

RAM Krizinden Yapay Zekâ Devrimine: Yeni Nesil Konsollar Neler Vadediyor?

Yapay zekâ ile üretilen sahte çıplak görüntülere karşı yapılması gerekenler   

Yapay zekâ ile üretilen sahte çıplak görüntülere karşı yapılması gerekenler   

Oyun İçi Hile Ve Hediye Tuzağına Karşı Ebeveyn Rehberi

Oyun İçi Hile Ve Hediye Tuzağına Karşı Ebeveyn Rehberi

TEKNOFEST Jet Motor Tasarım Yarışması Finali Diyarbakır’da Tamamlandı

TEKNOFEST Jet Motor Tasarım Yarışması Finali Diyarbakır’da Tamamlandı

Alfa Kuşağı YouTuber Olmak İstiyor: Ebeveynler İçin 6 Adımda Güvenli İçerik Üreticiliği

Alfa Kuşağı YouTuber Olmak İstiyor: Ebeveynler İçin 6 Adımda Güvenli İçerik Üreticiliği

Türksat Model Uydu Yarışması’nda Zirve TURKISH DEFENDERS’ın

Türksat Model Uydu Yarışması’nda Zirve TURKISH DEFENDERS’ın

Backlinkler Yapay Zeka Sonuçlarında Neden Daha Değerli Hale Geliyor?

Backlinkler Yapay Zeka Sonuçlarında Neden Daha Değerli Hale Geliyor?

Okula Dönüşte Siber Tehlike: "Gerçek Olamayacak Kadar İyi" Tekliflere Dikkat!

Okula Dönüşte Siber Tehlike: "Gerçek Olamayacak Kadar İyi" Tekliflere Dikkat!

Türkiye’nin İlk Ay Görevi Başlıyor: Ay Uzay Aracı Test İçin USET’e Yolcu Edildi

Türkiye’nin İlk Ay Görevi Başlıyor: Ay Uzay Aracı Test İçin USET’e Yolcu Edildi

Dijital Yerli Olmak Siber Güvenliği Garanti Etmiyor: Gençler Tehditlere Daha Açık!

Dijital Yerli Olmak Siber Güvenliği Garanti Etmiyor: Gençler Tehditlere Daha Açık!

Bilgisayar Masası Seçerken Ölçü Neden Donanım Kadar Önemli?

Bilgisayar Masası Seçerken Ölçü Neden Donanım Kadar Önemli?

ESET’ten Siber Dolandırıcılık Uyarısı: Deepfake Tuzağını Bozacak 5 Altın Kural

ESET’ten Siber Dolandırıcılık Uyarısı: Deepfake Tuzağını Bozacak 5 Altın Kural

Tarih Yerde, Türk Yıldızları Göklerde: Mısır Piramitleri Üzerinde Görkemli Gösteri!

Tarih Yerde, Türk Yıldızları Göklerde: Mısır Piramitleri Üzerinde Görkemli Gösteri!

Dolandırıcılar Okula Dönüş Telaşını Fırsata Çeviriyor!

Dolandırıcılar Okula Dönüş Telaşını Fırsata Çeviriyor!

Dijital Ayak İzinizi Nasıl Korursunuz? Yapay Zekâ Destekli Dolandırıcılara Karşı 6 Altın Kural

Dijital Ayak İzinizi Nasıl Korursunuz? Yapay Zekâ Destekli Dolandırıcılara Karşı 6 Altın Kural

Siber Saldırıya Uğrayan İşletmeler İçin Acil Eylem Planı: Atılması Gereken 6 Hayati Adım

Siber Saldırıya Uğrayan İşletmeler İçin Acil Eylem Planı: Atılması Gereken 6 Hayati Adım

İnternette Kendi Deepfake’inizi Görürseniz Ne Yapmalısınız? Adım Adım İçerik Kaldırma Rehberi

İnternette Kendi Deepfake’inizi Görürseniz Ne Yapmalısınız? Adım Adım İçerik Kaldırma Rehberi

Türkiye Oyun Pazarında Kadın Oyuncuların Etkisi Büyüyor

Türkiye Oyun Pazarında Kadın Oyuncuların Etkisi Büyüyor

Eskişehir’in Yerel Emlak Portalı eskisehirkonut.com Yenilendi

Eskişehir’in Yerel Emlak Portalı eskisehirkonut.com Yenilendi

Sosyal Medyada Aşırı Paylaşıma ESET Uyarısı: Siber Suçluların İşini Kolaylaştırmayın!

Sosyal Medyada Aşırı Paylaşıma ESET Uyarısı: Siber Suçluların İşini Kolaylaştırmayın!

Siber Korsanlıkta Hız ve Ölçek Devrimi: Yapay Zeka Destekli Tehdit Artıyor

Siber Korsanlıkta Hız ve Ölçek Devrimi: Yapay Zeka Destekli Tehdit Artıyor

IMEI Kayıt Ücreti 54 Bin Lirayı Aştı: Kayıtsız Cihazlarda ’Kara Liste’ Dönemi Başlıyor

IMEI Kayıt Ücreti 54 Bin Lirayı Aştı: Kayıtsız Cihazlarda ’Kara Liste’ Dönemi Başlıyor

Siber Güvenlik Şirketlere Büyümek İçin Hareket Alanı Kazandırıyor!

Siber Güvenlik Şirketlere Büyümek İçin Hareket Alanı Kazandırıyor!

PS5 Görüntüleriyle Rekor Kıran GTA 6, Netflix Filmlerini Geride Bıraktı!

PS5 Görüntüleriyle Rekor Kıran GTA 6, Netflix Filmlerini Geride Bıraktı!

Nükleer Teknolojide Büyük Heyecan: TEKNOFEST 2026’da 42 Takım Finalde!

Nükleer Teknolojide Büyük Heyecan: TEKNOFEST 2026’da 42 Takım Finalde!

Siber Saldırganların Yeni Hedefi E-Postalar: Spam Mesaj Artıyorsa Dikkat!

Siber Saldırganların Yeni Hedefi E-Postalar: Spam Mesaj Artıyorsa Dikkat!

Steam’de Ücretsiz Oyun Tuzağı: Tanımadığınız Kişilerden Gelen Hediyelere Dikkat!

Steam’de Ücretsiz Oyun Tuzağı: Tanımadığınız Kişilerden Gelen Hediyelere Dikkat!

En Çok Okunanlar

İnternette Kendi Deepfake’inizi Görürseniz Ne Yapmalısınız? Adım Adım İçerik Kaldırma Rehberi

İnternette Kendi Deepfake’inizi Görürseniz Ne Yapmalısınız? Adım Adım İçerik Kaldırma Rehberi

Bilim-Teknoloji

Tarih Yerde, Türk Yıldızları Göklerde: Mısır Piramitleri Üzerinde Görkemli Gösteri!

Tarih Yerde, Türk Yıldızları Göklerde: Mısır Piramitleri Üzerinde Görkemli Gösteri!

Bilim-Teknoloji

Siber Güvenlik Başkanlığı’ndan kritik WhatsApp uyarısı: Dolandırıcılığa dikkat

Siber Güvenlik Başkanlığı’ndan kritik WhatsApp uyarısı: Dolandırıcılığa dikkat

Bilim-Teknoloji

Eskişehir’in Yerel Emlak Portalı eskisehirkonut.com Yenilendi

Eskişehir’in Yerel Emlak Portalı eskisehirkonut.com Yenilendi

Bilim-Teknoloji

Steam’de Ücretsiz Oyun Tuzağı: Tanımadığınız Kişilerden Gelen Hediyelere Dikkat!

Steam’de Ücretsiz Oyun Tuzağı: Tanımadığınız Kişilerden Gelen Hediyelere Dikkat!

Bilim-Teknoloji

Nükleer Teknolojide Büyük Heyecan: TEKNOFEST 2026’da 42 Takım Finalde!

Nükleer Teknolojide Büyük Heyecan: TEKNOFEST 2026’da 42 Takım Finalde!

Bilim-Teknoloji

Dolandırıcılar Okula Dönüş Telaşını Fırsata Çeviriyor!

Dolandırıcılar Okula Dönüş Telaşını Fırsata Çeviriyor!

Bilim-Teknoloji

Siber Saldırganların Yeni Hedefi E-Postalar: Spam Mesaj Artıyorsa Dikkat!

Siber Saldırganların Yeni Hedefi E-Postalar: Spam Mesaj Artıyorsa Dikkat!

Bilim-Teknoloji

Alfa Kuşağı YouTuber Olmak İstiyor: Ebeveynler İçin 6 Adımda Güvenli İçerik Üreticiliği

Alfa Kuşağı YouTuber Olmak İstiyor: Ebeveynler İçin 6 Adımda Güvenli İçerik Üreticiliği

Bilim-Teknoloji

"Bilgiye Hızlı Ulaşmak Daha İyi Düşünmek Anlamına Gelmez"

"Bilgiye Hızlı Ulaşmak Daha İyi Düşünmek Anlamına Gelmez"

Bilim-Teknoloji

Eskişehir TV

Eskişehir gündemini, yerel haberleri ve videolu yayınları tek çatı altında takip edin.

Bilgi paylaştıkça çoğalır; haber kaynağı gösterildikçe güçlenir.

Google News

Bu yayını Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyebilirsiniz.

Google'a kaynak olarak ekle
Kategoriler Güncel Ekonomi Siyaset Spor Yazarlar
Bilgi ve servisler İletişim / haber ihbarı Yayın İlkeleri KVKK / Veri Politikası Gizlilik Politikası Çerez Politikası Hata / Düzeltme RSS servisleri YouTube kanalımız
Künye

Eskişehir TV
Yerel internet yayıncılığı

haber@eskisehir.net.tr Telefon: 0542 423 88 226

Haber ve düzeltme bildirimleri e-posta adresimiz üzerinden alınır.

© 2026 Eskişehir TV Eskişehir'den haberin adresi
  • Ana Sayfa
  • Güncel
  • Spor
  • Asayiş
  • Ekonomi
  • Siyaset
  • Eğitim
  • Sağlık
  • Kültür Sanat
  • Otomobil
  • Ekoloji
  • Teknoloji
  • Medya
  • Yaşam
  • Yazarlar

Eskişehir Gündem